Dit jaar bestaat Eco-Schools 25 jaar! Om dit te vieren gaan we de komende tijd langs bij scholen door heel Nederland die meedoen aan het Eco-Schoolsprogramma. We halen mooie en eerlijke verhalen op bij bijzondere scholen. Voor dit artikel gingen we langs bij het Helicon VMBO Eindhoven, een school met erg enthousiaste docenten in het Eco-team, waaronder Françoise Zinhagel. Zij werd genomineerd als Duurzame Docent en geeft de leerlingen in het Eco-team echt een podium om zelf met oplossingen te komen voor duurzame uitdagingen. De school heeft maar liefst twee Groene Vlaggen behaald en is nu vooral bezig met de communicatie in en om de school.

Elke woensdag vindt er een moment plaats waar het Eco-team bij elkaar komt voor een vergadering. De docenten zijn hier wel bij aanwezig maar laten de leerlingen het werk doen. Aangezien de school al twee Groene Vlaggen heeft, is het Eco-team vooral bezig met het uitvoeren van acties. Het enige wat de docenten in het begin doen, is op het bord schrijven welke actie eraan zit te komen, de leerlingen mogen dan zelf voor de invulling zorgen. Natuurlijk helpen de docenten waar nodig, maar het is wel de bedoeling dat ze het eerst zelf proberen. 

Gevel Helicon klein

Naar America

Eén van deze acties is de jaarlijkse voorjaarsmarkt. Aangezien het Helicon in Eindhoven een groene school is, zijn er veel dieren en planten te vinden. Ieder jaar, wanneer de bloemen in bloei staan, wordt er een voorjaarsmarkt georganiseerd. Op deze dag komen ouders, kennissen en buurtbewoners langs om bloemen, kruiden en zakjes met zaadjes te kopen. De opbrengst hiervan gaat naar het Eco-team voor leerzame excursies. Een leerling vertelt trots dat de volgende excursie die op de planning staat een tripje is naar America! (In Limburg wel te verstaan). Deze uitstapjes en excursies zijn niet alleen voor de ervaring, de leerlingen helpen soms ook mee. Zo hielpen de leerlingen het preHistorisch Dorp in Eindhoven gebruiksklaar te maken voor de opening van het nieuwe seizoen.

Kas bloemen klein

Oogappels

Wanneer de vakantie voorbij is en de lessen weer beginnen, wil het Eco-team altijd beginnen met een frisse start. Dit doen zij door het uitdelen van appels aan de leerlingen. Dat is een mooi gebaar, maar niet alle leerlingen gaan hier even goed mee om. Zo werd er na de vorige vakantie gegooid en gevoetbald met de appels en dat is zonde. Vanuit eigen initiatief van de leerlingen, werd het probleem uitvoerig besproken in een gezamenlijke vergadering met de leerlingenraad van de school. De oplossing? Partjes! Het is leuk om te gooien met appels omdat ze rond zijn, wanneer je ze in partjes snijdt, zal dit minder snel gebeuren. Dat hier meer handelingen bij komen kijken, vinden de leerlingen niet erg: het is voor een goed doel!

Goede raad

De leerlingenraad en het Eco-team komen niet alleen bij elkaar wanneer er problemen moeten worden opgelost. Ze kunnen namelijk ook meeliften op elkaars successen. De leden van het Eco-team zijn druk bezig met het thema communicatie. Ze willen graag laten weten waar ze mee bezig zijn en dat gaat al aardig goed. Het Eco-team wordt nu zo populair dat de leerlingenraad hen om hulp heeft gevraagd: ze willen ook graag bekender worden onder de rest van de leerlingen. Het Eco-team valt erg op, zo hangen foto’s van het Eco-team op het mededelingenbord in de school. Hierdoor is het voor de hele school duidelijk wie erin zitten en wie ze dus kunnen benaderen wanneer zij een idee hebben voor een leuke duurzame actie. Binnenkort zullen hier ook foto’s komen te hangen van de leerlingenraad. Ook worden er truien besteld voor het Eco-team en de leerlingenraad, dit helpt mee aan de zichtbaarheid maar ook aan het teamgevoel.

Eco team Helicon klein

De omgeving van de school

De leerlingen van het Eco-team zijn druk bezig zijn met de verduurzaming van de school, maar vinden de omgeving van de school minstens zo belangrijk. Zo hebben ze soep gemaakt en verkocht tijdens de winterfair in een verzorgingstehuis in de buurt. ‘De samenwerking tussen jong en oud is dan zo mooi te zien!’ aldus Françoise, docent uit het Eco-team. De opbrengsten van acties als deze worden weer gebruikt voor nieuwe acties en zo blijven ze doorgaan met het betrekken van de omgeving bij hun duurzame plannen. Ook tijdens NLdoet ging het Eco-team aan de slag. Hiervoor zijn ze langsgegaan bij een basisschool in de buurt om hen te helpen met het aanleggen van tuintjes. Op deze manier hoopt het Eco-team kennis over te brengen en het Eco-Schools principe over te brengen. Volgens Françoise is het echt een stuk burgerschap waar de leerlingen dan mee te maken krijgen. ‘En het zou helemaal mooi zijn als wij ervoor kunnen zorgen dat meer scholen mee gaan doen met Eco-Schools!’

Duurzaamheid in de lessen

Aangezien het Helicon een groene school is, zijn de docenten en leerlingen vaak al (onbewust) bezig met duurzaamheid. Toch weet het Eco-team hen te betrekken bij hun plannen. Zo werden er voor de voorjaarsmarkt lesbrieven gemaakt voor docenten. Ze wilden namelijk graag houten kistjes verkopen met aarde en verschillende kruiden. Tijdens de lessen techniek werden deze kistjes gemaakt en in de kas werden deze kistjes gevuld met de kruiden die tijdens andere lessen werden gekweekt. Dat is nou teamwork en zo kunnen alle leerlingen trots zijn op wat ze hebben gemaakt. De grote duurzame activiteiten worden ieder schooljaar van tevoren vastgesteld en gecommuniceerd. Zo kunnen de docenten ruimte overhouden in hun lessen en schiet het er nooit zomaar bij in.

Trots op het team

Françoise is erg trots op haar Eco-team, ‘Af en toe hebben ze wat structuur nodig, maar de invulling doen ze helemaal zelf!’ De leerlingen leren van elkaar. Wanneer je in je eerste jaar in het Eco-team komt is het de bedoeling dat je er ook even in blijft. Op die manier kunnen de ouderejaars de jongerejaars een hoop leren. Docenten kunnen daarom zelfs een stapje terug doen en van een afstandje meekijken. ‘De leerlingen spreken zelf met instanties, zo professioneel! Daar kunnen sommige volwassenen nog iets van leren’ aldus Françoise.

Ook is het belangrijk dat de leerlingen zelf een kritische blik ontwikkelen. Zo wilde een leerling een paar weken voor carnaval nog een Eco-Schools wagen maken zodat deze mee kon doen in de optocht. De docenten keurden dit idee niet gelijk af, maar lieten de leerling zelf een plan maken. Toen hij tot de conclusie kwam dat dit toch een beetje te hoog gegrepen was voor deze korte tijd, heeft hij zelf besloten om het niet te doen. Erg leerzaam dus!

Tips

Als tip wil Françoise andere scholen graag meegeven dat je iemand niet kunt veranderen, maar wel bewust kunt maken. Zij hoopt de leerlingen veel mee te geven wanneer zij op school zitten. Daarna moeten ze het zelf doen. Het is mooi om te zien dat dit ook echt gebeurt. Zo was er één leerling die speciaal terugkwam voor de soep actie in het verzorgingstehuis, ‘dat is fantastisch!’.

Inspiratiedag

Wist je dat de Inspiratiedag van Eco-Schools op het Helicon in Eindhoven plaatsvindt?

Klik hier voor meer informatie over de Inspiratiedag