IMG 0027De Dr. H. Bavinckschool in Haarlem zit in zo’n echt jaren dertig gebouw. Je kent ze wel, met die leuke kleine ruitjes en die gekleurde tegels op de wanden in de gang. En met die permanente tochtstroom, die slechte isolatie en die torenhoge energierekening. Logisch dat wij ‘energie’ als een van de eerste thema’s kozen voor onze reis richting de Groene Vlag.

Om die reden deden we de afgelopen weken mee met de Energy Battle van het Klimaatverbond. Met tien gezinnen plus de school beloofden we vier weken lang zo veel mogelijk gas en elektriciteit te besparen. Daarbij werden we geholpen door de tips en opdrachten die het Klimaatverbond regelmatig naar de deelnemers stuurde. En door de Wattcher, de meter die je realtime laat zien hoeveel energie er in huis verbruikt wordt. Dat is schrikken! Doe de lampen aan, stop een taart in de elektrische oven, terwijl je kinderen televisie kijken en gamen, en zet intussen wat water op in de waterkoker. Als dan ook de verwarming en de koelkast nog aanslaan, zit je ineens op 6000 Watt of daaromtrent. Het eerste doel van Battle is daarmee meteen bereikt: bewustwording.

Voorzichtig met het ijsbeertje

IMG 0029We telden alle elektrische apparaten in ons huis, keken op de Wattcher met alle lampen tegelijk aan, en vlak voor het slapen gaan. Je gaat er met andere ogen door naar je elektriciteitsverbruik kijken. Leden van ons team gingen soms tot het gaatje: met dikke truien aan de verwarming op 15 graden. Energieslurpende server aan de straat. Dineren bij kaarslicht. Dankzij de douchemeter die onze onvolprezen coach bij het begin van de Battle uitdeelde, gingen zelfs verstokte langdouchers zuiniger met water om. Niemand wilde het ijsbeertje van de smeltende ijsschots laten vallen.

Dat tijdens onze Battleweken toevallig net de buitentemperatuur onder het vriespunt dook, daar zou voor gecompenseerd worden, werd ons verzekerd. Althans, in vergelijking met deelnemers in de eerdere rondes. Maar het nam niet weg dat het gasverbruik wat lastig te bedwingen was voor de gezinnen zonder houtkachel. Al met al eindigde team Haarlem 3 in deze ronde op een niet onverdienstelijke vierde plaats. Van de 11 deelnemers, dus dat kon slechter.

Slotbijeenkomst in Onesies

De afsluiting van de Battle was op Warmetruiendag. Samen met onze in onesies en dikke sweaters gehulde kinderen (op school stond de kachel ook een paar graadjes lager), gingen we op bezoek bij de overbuurman van een van de deelnemers. Hij heeft het voor elkaar gekregen om zo’n energieberucht jaren dertig huis (jaren twintig zelfs) energieneutraal te krijgen. Hij liet ons zien hoe: met twee enorme pelletkachels, gekoppeld aan een centraal verwarmingssysteem, en met twaalf zonnepanelen op het dak. Hij had eigenhandig een spouwmuur gemetseld, driedubbel glas geplaatst en een fijnstoffilter op de schoorsteen aangebracht. Een ferm hangslot in de meterkast toonde overtuigend aan dat hij officieel van het gas af was. Het enige comfort dat deze milieuheld had ingeleverd, zo vertelde hij, was de afwasmachine. Gelukkig had hij een dochter, grapten wij. Maar een zoon was natuurlijk ook goed geweest.

Alles bij elkaar was het een nuttige en leerzame ervaring. Als team hebben we 14,6 procent gas bespaard en 15,9 procent elektriciteit. De school zelf bespaarde ook een niet onaanzienlijke 11,4 procent elektriciteit. Ook hier bleek de gaskraan wat lastiger dicht te draaien, met 2,4 procent meerverbruik. Daar liggen nog kansen, zeg je dan in zo’n geval.

En dat doet zo’n battle dus: het laat je vooral veel kansen zien om te besparen. Het ene gezin zocht het wat meer in de tijdelijke oplossingen, het andere in de structurele aanpak. Maar we waren het er allemaal over eens: zonder al te veel te veranderen en gewoon wat bewuster met energie om te gaan, kun je al aardig wat besparen. Als je de smaak eenmaal te pakken hebt, zet je steeds gemakkelijker een volgende stap. En wanneer we nu het licht laten branden terwijl we de kamer uit gaan, krijgen we netjes op onze kop van onze kinderen.

Tekst: Annelies Roon