Wat als afval geen eindpunt is, maar juist het begin van iets nieuws? Jamie van Duuren van From Waste to Wonder laat met haar workshop kinderen ervaren dat duurzaamheid niet ingewikkeld hoeft te zijn. Met koffieprut, aardappelzetmeel en een flinke dosis creativiteit maken leerlingen hun eigen speelgoed, en ontdekken ze spelenderwijs hoe anders je naar afval kunt kijken.
Jamie ontwikkelde het concept tijdens haar master Social Design in Nederland. Vanuit haar achtergrond in product- en meubeldesign raakte ze gefascineerd door biomaterialen en reststromen. Vooral koffieprut bleek een bijzondere inspiratiebron. “Iedereen drinkt koffie, maar bijna niemand denkt na over wat er daarna overblijft,” vertelt ze. “Terwijl er enorme hoeveelheden afval ontstaan waar eigenlijk nog ontzettend veel mee mogelijk is.”
Zelf maken, zelf ontdekken
Tijdens de workshop gaan leerlingen volledig zelf aan de slag. Ze wegen ingrediënten af, mengen materialen, maken een soort bioklei en persen daar vervolgens speelgoedjes of andere objecten van. Het proces lijkt soms op koekjes bakken, maar ondertussen leren kinderen over afvalstromen, circulariteit en materiaalgebruik.
Volgens Jamie zit de kracht vooral in het praktische karakter van de workshop. “Kinderen leren niet vanuit theorie, maar doordat ze zelf iets maken. Daardoor blijft het veel beter hangen.” Het speelgoed dat ze maken nemen ze mee naar huis, inclusief het verhaal erachter. 
Een andere blik op afval
De workshop draait niet alleen om koffieprut. Het gaat vooral om een verandering in mindset. Jamie wil kinderen laten ervaren dat materialen niet automatisch waardeloos zijn zodra ze worden weggegooid. “Het is eigenlijk een eyeopener,” zegt ze. “Dat je met simpele middelen en een beetje fantasie al heel veel kunt maken.”
Die andere manier van kijken komt ook terug in het gesprek over wat er gebeurt als speelgoed kapotgaat. Omdat de materialen biologisch afbreekbaar zijn, kunnen leerlingen het uiteindelijk weer teruggeven aan de natuur. “Dan wordt kapotgaan ineens niet iets negatiefs,” vertelt Jamie. “Je kunt het composteren of bij planten leggen. Zo zien kinderen die hele kringloop.”
Geduld, samenwerken en eigenaarschap
Naast duurzaamheid leren leerlingen nog veel meer. De workshop vraagt namelijk om samenwerking en goed met elkaar communiceren. Leerlingen werken in groepjes samen aan één materiaalplaat en moeten overleggen wie wat maakt en hoe ze het aanpakken. Maar ook geduld blijkt een belangrijke les. “Als je geen geduld hebt, krijg je uiteindelijk geen speelgoed,” zegt Jamie lachend. “Dat vinden docenten vaak ook heel mooi aan de workshop.” 
Impact die blijft hangen
Dat de workshop indruk maakt, merkte Jamie toen ze op een internationale school een tweede keer werd uitgenodigd. Tijdens een speciale workshopdag mochten leerlingen zelf kiezen welke activiteit ze wilden volgen. Veel kinderen kozen opnieuw voor From Waste to Wonder. “Toen dacht ik echt: dit heeft impact gehad,” vertelt ze. “Ze wisten nog precies waar het over ging en wilden er opnieuw mee aan de slag.”
Voor Jamie is dat uiteindelijk waar het om draait: een klein zaadje planten. Niet alleen over koffieprut, maar over hoe kinderen naar spullen, materialen en afval kijken. “Het gaat om die vonk,” zegt ze. “Dat kinderen beseffen: misschien is iets niet zomaar afval.”
Meer weten?
De workshop From Waste to Wonder is door heel Nederland op scholen te boeken. Bekijk het volledige aanbod op de website van From Waste to Wonder.
From Waste to Wonder is trotse supporter van Eco-Schools en helpt leerlingen op een creatieve manier anders naar afval en grondstoffen te kijken.