Moeten alle docenten verplicht een training over duurzaamheid volgen? Moet een school plastic verpakkingen verbieden, of is een recyclebak voldoende? En wat vinden jongeren van tweedehands schoolboeken, vegetarische schoollunches en fast fashion op school?
Tijdens het duurzaamheidsfestival gingen middelbare scholieren met dit soort vragen aan de slag in de workshop ‘Speeddaten met stellingen’. Aan de hand van duurzame dilemma’s gingen ze met elkaar in gesprek, wisselden ze argumenten uit en ontdekten ze waar ze het met elkaar eens of juist oneens waren. Met een groene sticker stemden ze op de kant waar ze het meest mee eens waren.Naast de vier stellingen die voor de workshop waren voorbereid, bedachten de jongeren ook zelf dilemma’s.
Levendige discussies over vier dilemma’s
De jongeren bogen zich over vier stellingen die raken aan de dagelijkse praktijk op school. Hieronder lees je welke keuzes zij maakten! De dikgedrukte optie had de meeste stemmen. Maar minstens zo interessant was het gesprek erachter: waarom kiest iemand voor de ene optie? Welke waarden wegen mee? En verandert je mening als je de argumenten van een ander hoort?
Hoe leren docenten hoe zij duurzaamheid in hun lessen kunnen verwerken?
- Optie A: Alle docenten krijgen een verplichte training over hoe zij duurzame thema’s aan bod kunnen laten komen in hun eigen vak.
- Optie B: Docenten krijgen geen training, maar leerlingen uit het Eco-Team of de leerlingenraad beoordelen de docent met een duurzaamheidscijfer en geven tips.
Kan een school samenwerken met bedrijven die niet duurzaam handelen?
- Optie A: Niet samenwerken met bedrijven die niet duurzaam handelen, bijvoorbeeld bij gastlessen, stages en lesmaterialen.
- Optie B: Wel samenwerken met bedrijven die niet duurzaam handelen, met ruimte voor vragen van leerlingen hierover.
Hoe en waar leer je over de natuur?
- Optie A: Met buitenlessen leren over de natuur. Deze gaan altijd door, ook als het koud is of regent.
- Optie B: Warm binnen blijven en leren over de natuur met VR-brillen.
En hoe kijken jullie naar verwarmen en verkoelen in het gebouw?
- Optie A: In de zomer wordt geen airco gebruikt en in de winter staat de verwarming op 21 graden.
- Optie B: In de zomer wordt wel airco gebruikt en in de winter staat de verwarming op 18 graden.
Leerlingen bedenken hun eigen duurzame dilemma’s
Na de gesprekken over de oorspronkelijke stellingen mochten de jongeren zelf aan de slag. Ze bedachten eigen dilemma’s en legden die voor aan anderen. Dit is een deel van de bedachte stellingen, met de stemuitslagen:
Tweedehands of nieuwe schoolboeken?
- Optie A: Tweedehands schoolboeken (10 stemmen)
- Optie B: Nieuwe schoolboeken (5 stemmen)
Plastic op school: recyclen of verbieden?
- Optie A: de school mag plastic blijven verkopen en toelaten, zolang er een recyclebalk staat (2 stemmen)
- Optie B: De school moet plastic verpakkingen verbieden en niet meer verkopen (12 stemmen)
Schoolkantine: minder vlees verkopen of meer vega promoten?
- Optie A: Vleesproducten verminderen en meer vegan opties aanbieden (3 stemmen)
- Optie B: Vlees- en vega opties blijven aanbieden, maar de vega opties meer promoten (10 stemmen)
Een gratis plantaardige lunch: zelf verbouwen of biologisch inkopen?
- Optie A: een gratis vegetarische lunch in de schoolkantine, waarbij leerlingen zelf groenten en fruit hiervoor moeten verbouwen (11 stemmen)
- Optie B: Een gratis biologische vegetarische lunch (1 stem)
Vlees duurder maken of bepaalde soorten vlees verbieden?
- Optie A: Vlees duurder maken in de supermarkt (5 stemmen)
- Optie B: Een verbod op vlees met minder dan twee sterren van het Beter Leven keurmerk (13 stemmen)
Wat vinden we van fast fashion op school?
- Optie A: iedereen mag alles dragen wat je wil op school (9 stemmen)
- Optie B: fast fashion verbieden op school (2 stemmen)
Meer literatuur over duurzaamheid of meer (h)erkenning voor het Eco-Team?
- Optie A: meer literatuur over duurzaamheid beschikbaar maken (0 stemmen)
- Optie B: het Eco-Team moet vanuit de school meer algemene (h)erkenning krijgen (10 stemmen)
Burgerschap in de praktijk
Duurzame dilemma’s zijn ook een mooie manier om burgerschap in de praktijk te brengen. Leerlingen oefenen met het delen en onderbouwen van hun mening, luisteren naar andere perspectieven, doorvragen en omgaan met meningsverschillen. Juist door schurende gesprekken aan te gaan, leer je kritisch nadenken en samen verschillende standpunten verkennen.
Ga in de klas, tijdens een projectdag of met het Eco-Team samen in gesprek. Onze tips: Spreek af dat iedereen naar elkaar luistert, respectvol reageert en vragen stelt om de ander beter te begrijpen. Sluit na de gesprekken af met een korte reflectie: is je mening veranderd? Herken je dit soort dilemma’s in de maatschappij of het nieuws? Begrijp je de andere kant nu beter?
Format om zelf een dilemma te bedenken