In dit lespakket onderzoeken leerlingen de natuur waarbij ze gebruikmaken van microscopen. De leerlingen krijgen les over ecosystemen en bouwen een ecosysteem na in een bak. Een ecosysteem is bijvoorbeeld een sloot, een bos of een veld. In een ecosysteem leven verschillende planten en dieren samen en het bestaat ook uit niet-levende materialen zoals water en grond. Omstandigheden zoals temperatuur, licht, bodem en vocht hebben invloed op het ecosysteem. Om alles goed te bekijken hebben de leerlingen een microscoop of vergrootglas nodig.
Projecten
Download (via aanmelden onderaan deze pagina) gratis het lespakket Zoom: Light on Small, ontwikkeld in samenwerking met Nikon. Het lespakket bestaat uit meerdere lessen, waarbij leerlingen de wondere wereld van kleine dingen ontdekken. Ze onderzoeken hoe leven, overleven en samenleven werkt aan de hand van de thema's: ecosysteem, planten en dieren.
Introductie
Als jullie school meedoet aan Eco-Schools sluit dit project vooral aan op het Eco-Schools thema ‘natuur’. Maar ook voor scholen die (nog) niet deelnemen aan Eco-Schools is Zoom: Light on Small erg geschikt om met leerlingen op een interactieve manier aan dit thema te werken.
Inhoud lespakket
Les 1: De eerste les begint met een korte bespreking over hoe microscopen en andere instrumenten zijn uitgevonden en doorontwikkeld, en welke rol ze spelen in ontdekkingen. In deze les gaan leerlingen daarmee oefenen.
Les 2: De tweede les gaat over wat een ecosysteem is. De leerlingen verzamelen planten, dieren, grond en water om hun eigen ecosysteem te maken, bijvoorbeeld een bosje, een sloot of een moeras. De leerlingen ontdekken hierbij de invloed van de vier elementen, het voedselweb en de kringloop.
Les 3: In de derde les bedenken de leerlingen een onderzoeksvraag over ecosystemen. Ze onderzoeken welk onderdeel van het ecosysteem ze verder willen bestuderen, namelijk de omstandigheden, de planten of de dieren, waarbij ze gebruikmaken van de bijgeleverde werkbladen.
Les 4:In de vierde en laatste les gebruiken de leerlingen de verzamelde informatie voor de eindopdracht en maken ze samen een informatieblad over het ecosysteem.
Microscopen
Bij het lesmateriaal kunnen microscopen gebruikt worden. Of het nu om beestjes, plantjes, mos, afval of de grond is, alles ziet er totaal anders uit als je het 20 keer vergroot. Een aantal NDE-centra biedt veldmicroscopen aan die je kunt lenen (o.a. Stad en Natuur Almere, de Grote Rivieren Heerewaarden, de Papaver Delft, Hertenkamp Enkhuizen, Natuur en Milieu Overijssel, Natuur en Milieueducatie Haarlem en Utrecht Natuurlijk).
Zoom: Light on Small is tot stand gekomen met financiering van het Nikon Europe.
Het is voor leerlingen enorm leerzaam om internationale contacten met andere scholen te hebben.
Eco-Schools maakt het mogelijk dat scholen over de duurzaamheidsthema’s en de sustainable development goals (SDG’s) onderling met elkaar uitwisseling op gang brengen. Stel je eens voor hoe mooi het is dat je als leerling uit Nederland met een school in Kenia en een school in India discussieert over wat water in jouw land betekent. Je leert dan te onderzoek wat het in je eigen land betekent, wat de verschillende culturen zijn en hoe zij met water omgaan, je leert vreemde talen, je communiceert via digitale kanalen etc. etc. En het is via diverse Europese fondsen zelfs mogelijk dat er bezoeken aan die landen worden afgelegd of dat die leerlingen naar Nederland komen.
Wil je contact leggen met een Eco-School in het buitenland? Informeer naar de mogelijkheden via
We krijgen ook regelmatig verzoeken uit het buitenland. Hieronder zie je actuele verzoeken staan.
Partnerschool gezocht voor uitwisselingsproject duurzaamheid en cultuur
Land en school: Frankrijk, MFR Le Cèdre (nabij Angers)
Onderwijslaag: Voortgezet onderwijs
Leeftijd leerlingen: 15–16 jaar
Thema: Duurzame ontwikkeling, duurzame mobiliteit en culturele uitwisseling
Datum van uitvraag: 7 juli 2026
Een Franse middelbare school (MFR Le Cèdre, nabij Angers) is op zoek naar een Nederlandse partnerschool voor een Erasmus+-uitwisselingsproject van 12 t/m 16 april 2027. De school werkt volgens het principe van alternance-onderwijs, waarbij leerlingen afwisselend onderwijs op school en praktijkervaring op een werkplek opdoen. Tijdens de uitwisseling willen zij met een groep van 20 tot 24 leerlingen en twee begeleiders naar Nederland komen en samenwerken rond duurzame ontwikkeling, groene mobiliteit en intercultureel leren.
Het programma kan in overleg worden samengesteld en kan bestaan uit presentaties van beide scholen, gemengde Frans-Nederlandse leerlingengroepen, workshops over duurzaamheid, een vergelijking van het dagelijks leven van jongeren in beide landen, een gezamenlijke eindopdracht (bijvoorbeeld een poster, presentatie of video) en culturele uitwisselingsactiviteiten. De Franse school reist bij voorkeur per trein om de duurzame doelstellingen van het project te ondersteunen. Voor de accommodatie wordt gedacht aan een jeugdherberg, maar een gastgezin is ook bespreekbaar als de ontvangende school hier ervaring mee heeft.
Neem bij interesse contact op met docent Bojana Le Porceau via
Partnerschool gezocht voor bezoek over duurzame thema's Energie en Spullen
Land en school: Spanje
Onderwijslaag: Voortgezet onderwijs
Leeftijd leerlingen: ?
Thema: Energie en Spullen
Datum van uitvraag: 16 september 2026
Een Spaanse middelbare school is op zoek naar een Nederlandse partnerschool voor een bezoek van 1 week ergens dit schooljaar. Ze zijn op zoek naar een school die werkt aan de thema's Energie (herbruikbare energie) en Spullen (verminderen, hergebruiken, recyclen). Het programma kan in overleg worden samengesteld.
Afgelopen twee jaar is deze school op bezoek gekomen bij Eco-Schools in Nederland (het Bonhoeffercollege en bij scholengroep Libreon). Daarover zeggen ze bij het Bonhoeffercollege: “De uitwisseling met een ander land is onwijs inspirerend. De leerlingen uit het eco-team hebben nog steeds contact met Spanjaarden en wisselen ook nog steeds ideeën uit met elkaar.”
Neem bij interesse contact op met docent Chechu via +34 625 67 67 16.
Doe jij ook mee met de Global Action Days dit voorjaar? Samen met scholen over de hele wereld komen we in actie!
Dit jaar gaan we ontdekken hoe alles in de natuur met elkaar verbonden is. Denk bijvoorbeeld aan bijen die bloemen bestuiven, zaden en sporen die zich verspreiden, het leven in de oceaan en dieren en planten die ook ’s nachts actief zijn. Maar ook mensen spelen een belangrijke rol: door kennis met elkaar te delen en door kleine dingen te doen, kunnen we de natuur helpen herstellen.
Net zoals bijen stuifmeel van de ene bloem naar de andere brengen, kunnen ideeën en goede gewoontes zich van persoon tot persoon verspreiden. Tijdens de Global Action Days kun jij daarom een Pollinator for Change worden! 🌼
Je ontdekt hoe mensen, dieren, planten en hun omgeving met elkaar verbonden zijn. Vervolgens kies je iets wat jij kunt doen om de natuur en biodiversiteit te helpen. En misschien inspireer je ook iemand anders om mee te doen!
Je kunt meedoen in de actieweek van 22 april tot 6 mei, maar omdat dit voor veel mensen in de meivakantie valt mag het ook in de weken ervoor of erna.
🌼 Ontdek de activiteitengids: Global Action Days 2027 — Foundation for Environmental Education
Doe gratis mee aan De Grote Plantenjacht! Een lesproject van vijf lessen, waarbij leerlingen van groep 5, 6, 7 of 8 de omgeving van de school onderzoeken en in kaart brengen. Ze onderzoeken de gelijkenis en verschillen tussen planten en dieren, ze gaan natuurschatten verzamelen & bestuderen en ze maken een actieplan om de biodiversiteit rond de school te vergroten.
Inhoud lespakket
Het lespakket bevat een serie van vijf lessen (van 30-60 min) voor leerlingen uit groep 5-6 (de ‘avonturiers’) en 7-8 (de ‘ontdekkers’) over biodiversiteit rond de school. De opzet is voor beide groepen hetzelfde, het niveau verschilt. Voor het beste leereffect worden de lessen aansluitend op elkaar uitgevoerd, bijvoorbeeld gedurende een projectweek of verspreid over een langere periode. Om erachter te komen hoeveel de leerlingen leren van het project neem je voor en na de vijf lessen dezelfde kennistest af.
De Grote Plantenjacht bestaat uit de volgende lessen:
- Algemene informatie en quiz
- Schatkaart van de natuur
- Leerkaarten
- Natuurschatkist
- Nóg meer biodiversiteit
Bekijk onze preview voor meer informatie
Voor alle basisscholen
De Grote Plantenjacht is geschikt voor alle basisscholen. Als jullie school meedoet aan Eco-Schools sluit dit project naadloos aan op het thema ‘groen’. Groen is één van de tien thema’s van Eco-Schools. Biodiversiteit is daar een heel belangrijk onderdeel van. Blijkt uit de Eco-scan (stap 2) dat jullie met groen aan de slag willen? Dan kan dit project daar een mooie concrete invulling van zijn. Voor scholen die (nog) niet deelnemen aan Eco-Schools is De Grote Plantenjacht erg geschikt om met leerlingen op een interactieve manier aan het thema ‘groen’ te werken.
Periode
Je kan De Grote Plantenjacht gedurende het hele schooljaar uitvoeren. In de praktijk blijken de herfst en het voorjaar heel geschikte periodes. De ene school doet alle lessen in één projectweek, de andere school doet af en toe een les verspreid over een langere periode.
Meedoen is gratis
Meedoen aan De Grote Plantenjacht is gratis. We vinden het wel leuk als je met ons je ervaringen wilt delen en bijvoorbeeld foto's, verhalen en door de leerlingen gemaakte plattegronden wilt sturen. Dan blijven we goed op de hoogte.
Aanmelden
Wil je met jouw school of groep meedoen aan De Grote Plantenjacht? Meld je dan hieronder aan.
De Grote Plantenjacht is tot stand gekomen in samenwerking met Eco-Schools International en met medefinanciering van het Toyota Fund for Europe.
